X
تبلیغات
زنگ اخلاق - اخلاق پژوهش
گزیده ای ازمطالب مذهبی واخلاقی

فصل دوم

اخلاق پژوهش:

1-اهمیت وجایگاه

2-فضایل اخلاقی درپژوهش:

 

2-1:تصحیح انگیزه ونیت

2-2:توجه به نقش پبش فرض های ارزشی

2-3:آشنایی با پیشینه پژوهش

2-4:گزینش مسئله

2-5:شهامت درپژوهش:

2-6:امانت داری:

2-7:حقیقت جویی

2-8:نشاط

2-9:پژوهش گروهی

 

3-آسیب شناسی اخلاقی پژوهش:

 

3-1:شهرت زدگی

3-2:شتاب زدگی

3-3:دخالت دادن خواسته های شخصی

3-4:انتحال

 

1-اهمیت وجایگاه:

پیامبر:{اگرمومنی پیش ازمرگ،برگه ای ازعلم خودبرجای گذاشته باشد،همین1برگ روزقیامت میان اووآتش جهنم مانع میشودوخداونددرازای هرحرفی که برآن برگ نوشته شده باشد،شهری 7برابربزرگترازکل دنیا،به اوعطامیکند.}

-میزان موفقیت نظام های آموزشی=شمارپژوهشگرانی است که تربیت کرده است

-میزان رشدعلمی=میزان پژوهش های جدیدونو

امامتاسفانه پاره ای ازپژوهش هاصرفا درخدمت توسعه وترویج فرهنگ شیطانی،زر وزور وتزویرودوری ازحق وحقانیت قرارمی گیرند.بنابراین به اهمیت نقش اخلاق درپژوهش پی میبریم.

2-فضایل اخلاقی درپژوهش:

2-1:تصیح انگیزه ونیت:پژوهش باید بانیت الهی باشد.یعنی تحقیقات پژوهشگردرخدمت اهداف الهی ودرجهت خدمت به خلق خدا،دین خداوبه طورکلی سعادت واقعی باشد

 


درتحقیق:  حسن فاعلی                                   حسن فعلی

 

2-2:توجه به نقش پیش فرض های ارزشی:یکی ازموضوعات مهم درتحقیق و پژوهش تاثیرپیش فرض ها،فرهنگ، جامعه ،ارزش وامثال آن است.تحقیق علمی فارغ ازهرگونه پیش فرض ذاتامحال نیست،امابه نظربسیاری ازاندیشمندان وقوعا محال است.به تعبیرفنی ترعلم دارای بارارزشی است؛یعنی پژوهشگرنمیتواندفارغ ازنظام آموزشی مورد  قبولش دست به 

تحقیق بزندونظام حاکم برجهان وایدئولوژی فرددرفرآیند تحقیق او،[استنتاجات علمی،تعیین موضوع پژوهش،تفسیروتبیین یافته های پژوهشی]فعالانه نقش دارد.مثلا روانشناس مسلمان هرگزعامل وراثتی را علت تام شکل گیری شخصیت انسان نمی پذیرد.یاجامعه شناس مسلمان هرگزنمی تواندهمچون دورکیم به جبراجتماعی قائل شود.

2-3:آشنایی باپیشینه پژوهش:درهرتحقیقی اگرمیخواهیم دست به نوآوری بزنیم،باید با پژوهش های پیشینیان درآن موضوع آشنا شویم؛وگرنه به احتمال بسیار،پس ازسال ها تحقیق دوباره به همان نقطه ای میرسیم که دیگران سالها ویا قرن ها پیش رسیده اند.

-نیوتون:{اگرتوانسته ام اندکی دورترازدیگران را بنگرم،بدان سبب اس که بر شانه ی غولان ایستاده ام.}

2-4:گزینش مسئله:

1-جهت گیری هرتحقیقی باتوجه به مسئله آن مشخص میشود.

2-مسئله بایدمشکلی ازمشکلات علمی یاعملی جامعه رفع کند.

3-موردعلاقه پژوهشگرنیزباشدتابتوانددربرابرمشکلات احتمالی مقاومت کند.

2-5:شهامت درپژوهش:

امام علی:{چون ازکاری ترسیدی خودرادرآن بیفکن ؛زیراسختی حذرکردن بزرگتراست ازآنچه ازآن ترس داری.}

-انسان باید هم درانجام پژوهش وهم دراعلام نتیجه آن شهامت داشته باشد.

2-6:امانتداری:اساس زندگی اجتماعی برپایه اعتمادافرادجامعه به یکدیگراست.

امانتداری درپژوهش وتالیف نیز،رکن مهمی ازحیات علمی تحقیقی یک جامعه راتشکیل میدهد.درپژوهش در نقدیااستناد به سخن دیگران بایدازنقل تقطیعی پرهیز کرد؛یعنی دراستناد به سخن یک اندیشمند،همه سخن اورابادقت وامانت مطالعه کردواستنادبه اوبایددرهمان حدواندازه ای باشدکه ادعا کرده است،نه بیش ازآن ونه کمترازآن.

2-7:حقیقت جویی درپژوهش:وظیفه اخلاقی پژوهشگراین است که همه هم وغم خودراکشف حقیقت بداندوهرگزازمشکلاتی که ممکن است دیگران برای اوپیش آورند نهراسد.

2-8:نشاط درتحقیق:

شهیدمطهری:{انسان بایدبه کارش عشق داشته باشد...آن وقت است که شاهکارها بوجودمیآیند که شاهکار ساخته عشق است،نه پول ودرآمد.باپول میشود کارایجادکرد،ولی باپول نمیشود شاهکار ایجاد کرد.}

ازعوامل بی انگیزگی وسستسی:

1-عدم علاقه درونی و واقعی به موضوع

2-نداشتن شناختن درست ازهدف تحقیق واهمیت ان

2-عدم توجه محقق به توانایی ها،امکانات ومحدودیت های خود

2-9:پژوهش گروهی:پژوهش گروهی اتقان واستحکام ونورانیت بیشتری خواهدداشت وهم افق های دقیق ترووسیع تری رابروی انسان می گشاید.درصدخطای پژوهش گروهی به مراتب کمتراست.

امام علی:{بهترین آراواندیشه ازآن کسانی است که ازمشورت بادیگران خودرابی نیازنبینند}

3-آسیب شناسی اخلاقی پژوهش:

3-1:شهرت زدگی:مشهوربودن 1عقیده ورای،هرگزبه معنای درست بودن آن نیست واکثریت هرگز مساوی باحقانیت نبوده ونیست.وپژوهشگراخلاقامجازنیست یک رای را به کثرت طرفداران آن یا شهرتش بپذیرد یامبنایی برای تحقیقات قرا دهد.مثل نظریه تکامل داروین ویا تئوری فرویددرباره اصالت داشتن میل جنسی درشکل گیری افکار،اعتقادات ورفتارهای انسان.

3-2:شتاب زدگی:صبروبردباری،رکن مهم پژوهش است.کمترین آفت شتابزدگی این است که

مانع درک درست موضوع میشود.

3-3:دخالت دادن خواسته های شخصی:پژوهشگر منصف کسی است که اصل بی طرفی را درتحقیق خود مورد توجه قراردهدومحقق راستین کسی است که خودراتابع حاصل تحقیق بداند ونه حاصل تحقیق راتابع خودش.کسانی که دیدگاههای خودرابرمنابع تحقیقی تحمیل میکنند،هم خودوهم مخاطبانشان رابه گمراهی وانحراف میکشانندوهم تحقیقی نامعتبر ارائه میکنند.

-نهی ازتفسیربه رای درقرآن،ازهمینجاناشی شده است.

-یکی ازمهمترین دلایل اختلاف برسرموضوع امامت پس ازپیامبرهمین است.

3-4:انتحال:انتحال به 2 معنای مختلف ونزدیک به هم به کاررفته است:

1-سرقت ادبی 2-خودرابه مذهبی،قبیله ای بستن،منسوب ساختن.خویشتن  را به کسی بازخواندن.

-تعریف لغوی دهخدا:چیزکسی راجهت خوددعوی کردن،شعردیگری رابرخودبستن،شعریاسخن دیگری رابرای خوددعوی کردن،سخن کسی دیگربرخودبستن،سرقت ادبی،سخن دیگربر خویشتن بستن،سرقت ادبی،سخن دیگربرخویشتن بستن است وآن چنان باشد که کسی شعر دیگری رامکابره بگیردوشعرخویش سازد،بی تغییری وتصرفی درلفظ ومعنی آن،یابه تصرفی اندک؛چنانکه بیتی بیگانه به میان آن درآردیاتخلص بگرداند.

-برخی ازافرادیامکاتب فکری،برای تقویت فکرخودویانشان دادن سابقه تاریخی آن،کسانی را به مکتب فکری خود منسوب میکنند که هیچ نسبتی با آنان نداشته واصولادارای مبانی فکری متفاوتی بوده اند.

-امروزه سرقت ادبی یکی ازگناهان کبیره درعالم تحقیق ونویسندگی است.

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و یکم دی 1390ساعت 11:34  توسط نگار معروفی  |